Đó không chỉ là câu chuyện của tiền bạc, mà còn liên quan đến sự an toàn, lòng tin và cả cảm giác được làm chủ cuộc sống ở tuổi xế chiều.
Trên thực tế, rất nhiều người lớn tuổi từng nghĩ rằng: giao tiền cho con giữ là cách an toàn nhất. Con cái vừa tránh cho cha mẹ bị lừa đảo, vừa tiện chăm sóc khi về già. Nhưng sau nhiều câu chuyện xảy ra quanh mình, không ít người đã thay đổi quan điểm.
"Có thể cho con biết mình có bao nhiêu tiền, gửi ở đâu. Nhưng tuyệt đối đừng giao luôn thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm và mật khẩu", đó là kết luận của nhiều người già sau những va chạm thực tế với chính gia đình mình.
Từ chỗ tin tưởng tuyệt đối đến cảnh "muốn lấy tiền của mình cũng khó"
Câu chuyện của bà Trương, 68 tuổi, là ví dụ khiến nhiều người suy nghĩ.
Chồng mất sớm, bà sống bằng lương hưu hơn 3.000 tệ/tháng (khoảng hơn 10 triệu đồng) và dành dụm được khoảng 410.000 tệ, tương đương hơn 1,4 tỷ đồng Việt Nam. Số tiền này là thành quả của nhiều năm sống tiết kiệm với mong muốn tuổi già được an tâm hơn.
Khi thấy mẹ lớn tuổi, hay quên, con trai bà liên tục thuyết phục:
"Mẹ già rồi, cầm nhiều tiền nguy hiểm." "Đưa con giữ giúp cho an toàn", "Con còn có thể đem đi gửi để lãi cao hơn".
Ban đầu bà còn do dự. Nhưng rồi nghĩ "đằng nào sau này tiền cũng để lại cho con", bà quyết định giao toàn bộ thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm và cả mật khẩu cho con trai quản lý.
Thời gian đầu mọi thứ vẫn ổn. Con trai thường xuyên ghé thăm, chăm sóc mẹ chu đáo khiến bà càng tin rằng mình đã quyết định đúng. Nhưng chỉ vài năm sau, mọi chuyện bắt đầu khác đi.
Khi con trai mua nhà mới và thiếu tiền sửa chữa, anh tự ý rút 200.000 tệ từ tài khoản của mẹ mà không hề bàn bạc trước. Sau đó là nhiều khoản chi khác cho trả góp nhà, học phí, bảo hiểm của con cái… tất cả đều âm thầm lấy từ tiền dưỡng già của bà.
Đến lúc bà cần tiền để đóng góp lắp thang máy cho khu tập thể cũ, bà mới phát hiện tài khoản gần như trống rỗng. Từ hơn 410.000 tệ ban đầu, số dư chỉ còn khoảng 5.000 tệ.
Điều khiến bà đau lòng nhất không phải mất tiền, mà là cảm giác bị phụ thuộc. Muốn dùng chính tiền của mình cũng phải "xin". Và cuối cùng, bà không còn quyền quyết định nữa.
Giữ tiền trong tay không phải ích kỷ, mà là giữ quyền chủ động
Trái ngược với bà Trương là câu chuyện của bà Vương, 73 tuổi.
Bà cũng có tiền tiết kiệm dưỡng già, khoảng 580.000 tệ (gần 2 tỷ đồng Việt Nam), đồng thời có hai người con đã lập gia đình riêng. Khi tuổi cao, bà chọn cách rất rõ ràng:
Cho con biết mình có bao nhiêu tiền, cho biết gửi ở ngân hàng nào nhưng không giao thẻ, sổ tiết kiệm hay mật khẩu.
Lý do bà đưa ra rất thực tế:
"Người già có tiền trong tay mới có cảm giác an toàn. Tôi tin con mình hiếu thảo, nhưng tôi không muốn thử lòng người bằng tiền bạc".
Nhờ vậy, nhiều năm sau bà vẫn sống thoải mái:
- Muốn ăn gì thì ăn.
- Muốn mua gì thì mua.
Không phải ngửa tay xin tiền con cái. Đồng thời vẫn giữ được sự tôn trọng từ các con.
Điều đáng chú ý là bà Vương không hề giấu giếm tài sản. Bà vẫn minh bạch để con cái yên tâm nếu có chuyện bất ngờ xảy ra. Nhưng ranh giới giữa "biết" và "nắm quyền sử dụng" được bà giữ rất rõ.
Khi áp lực tài chính khiến tình thân dễ bị thử thách
Nhiều người cho rằng những câu chuyện như vậy là cá biệt. Nhưng thực tế, áp lực tài chính hiện nay khiến không ít gia đình rơi vào tình huống khó xử.
Người trẻ phải gánh: tiền mua nhà, tiền nuôi con, học phí, trả góp, chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ.
Trong hoàn cảnh đó, khoản tiền tiết kiệm của cha mẹ đôi khi bị xem như "nguồn hỗ trợ khẩn cấp". Và khi đã quen sử dụng, rất khó để dừng lại.
Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia tài chính cho rằng: với người lớn tuổi, tiền tiết kiệm không chỉ là tài sản, mà còn là "quyền tự chủ cuối cùng".
Một người già còn giữ được quyền kiểm soát tài chính thường sẽ: chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe, ít phụ thuộc tinh thần, tự tin hơn trong các mối quan hệ gia đình, và cũng dễ được tôn trọng hơn.
Nghe có vẻ thực dụng, nhưng nhiều người lớn tuổi thừa nhận: khi còn tiền trong tay, họ cảm thấy mình vẫn còn giá trị và tiếng nói trong gia đình.
Người già nên làm gì để vừa an toàn vừa không mất quyền kiểm soát?
Lời khuyên tới tất cả người muốn nghỉ hưu, dưỡng già trong thảnh thơiThay vì giao toàn bộ tài sản cho con cái giữ hộ, nhiều người hiện nay chọn cách trung dung hơn:
1. Minh bạch thông tin tài chínhNên cho con biết: có bao nhiêu khoản tiết kiệm, gửi ở đâu, giấy tờ quan trọng nằm ở đâu.
Điều này giúp tránh thất lạc tài sản nếu có chuyện bất ngờ xảy ra.
2. Không giao toàn bộ quyền sử dụngKhông nên: đưa hết thẻ ATM, giao sổ tiết kiệm, tiết lộ mật khẩu ngân hàng, hay để con đứng tên toàn bộ tài sản quá sớm.
3. Chuẩn bị phương án dự phòngCó thể: lập di chúc rõ ràng, ủy quyền từng phần khi cần, hoặc chia nhỏ tài khoản để dễ kiểm soát hơn.
4. Giữ một khoản tiền riêng cho bản thânĐây là điều rất nhiều người già sau tuổi 60 mới nhận ra: có một khoản tiền chủ động trong tay giúp họ tự tin hơn rất nhiều khi cần khám bệnh, đi lại hoặc đơn giản là sống theo ý mình.
Suy cho cùng, tiền dưỡng già không chỉ để tiêu. Nó còn là cảm giác an tâm của một người đã đi qua gần hết cuộc đời và không muốn trở thành gánh nặng, kể cả về tài chính lẫn cảm xúc.
