Trung Quốc và Ấn Độ mới đây đã đạt được thỏa thuận giảm leo thang căng thẳng tại biên giới Himalaya. Tuy nhiên, điều này cũng từng xảy ra trong quá khứ, và rồi đối đầu biên giới vẫn gia tăng trở lại. Đáng chú ý là, vào năm 1962, Trung Quốc đã bất ngờ tấn công Ấn Độ, New Delhi không kịp phòng thủ và bị tổn thất nặng nề.

Trung – Ấn đạt thỏa thuận giảm leo thang căng thẳng biên giới, lịch sử cho thấy điều gì? (Ảnh: Hindustan Times)

Theo Reuters, vào ngày 10/9, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Subrahmanyam Jaishankar phía Ấn Độ đã có cuộc họp bên lề các hội nghị của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (CSO) tại Moscow (Nga).

Sau cuộc họp giữa hai nhà ngoại giao Trung – Ấn, hai bên đã đạt được đồng thuận 5 điểm, bao gồm các thỏa thuận về việc binh lính hai nước nên nhanh chóng rút lui khỏi các điểm nóng và giảm căng thẳng.

Hai Ngoại trưởng đã đồng ý rằng tình hình hiện tại ở các khu vực biên giới không đem đến lợi ích cho cả hai bên. Do đó, họ đồng ý các binh lính biên giới của cả hai phía nên tiếp tục đối thoại, nhanh chóng rút lui, duy trì khoảng cách phù hợp và giảm căng thẳng”, tuyên bố chung nói.

Một nguồn tin Ấn Độ nói với Reuters rằng ông Jaishankar nói với ông Vương rằng nhiệm vụ tức thì là binh lính phải rút lui khỏi “các khu vực va chạm” để mọi việc không trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, trên thực tế tại một vài nơi, binh sĩ hai bên chỉ cách nhau có vài trăm mét.

Ông Vương Nghị nói với vị tướng Ấn Độ rằng “điều cấp thiết là phải dừng lập tức các hành vi khiêu khích như nổ súng và các hành động nguy hiểm khác vi phạm các cam kết đã được hai bên đồng ý”, theo một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 11/9.

Thêm nữa, ông Vương cũng nói với ông Jaishankar rằng mọi nhân sự, thiết bị đã được đưa qua biên giới bất hợp pháp phải được rút về để tình hình bớt căng thẳng.

Ấn Độ: Trung Quốc chưa giải thích được lý do triển khai quân tới biên giới

Reuters dẫn nguồn tin chính phủ Ấn Độ cho biết, Bộ trưởng Jaishankar đã bày tỏ quan ngại sâu sắc với ông Vương về việc Trung Quốc gia tăng lực lượng gần Đường Kiểm soát Thực tế (LAC), ranh giới giữa Ấn Độ và Trung Quốc trong khu vực tranh chấp. 

Phía Trung Quốc đã không đưa ra được lời giải thích đáng tin cậy cho việc triển khai lực lượng vũ trang tại đây”, ông Jaishankar nói, và thêm rằng “Hành vi khiêu khích của binh lính biên giới Trung Quốc trong một số vụ va chạm dọc theo LAC cũng cho thấy họ không bận tâm đến các thỏa thuận và các nghị định thư song phương”.

Vào ngày 10/9, Times Now dẫn nguồn tin tình báo thu thập được từ các quan chức hàng đầu Ấn Độ cho biết, Trung Quốc mới đây đột ngột điều khoảng 50.000 lính tới dọc biên giới LAC với Ấn Độ. Quan chức cao cấp của Ấn Độ đã lập tức phát đi cảnh báo và cho phép binh sĩ Ấn được “toàn quyền tự do hành động”.

Mặc dù Ấn Độ và Trung Quốc từng đạt đồng thuận giảm căng thẳng trong quá khứ nhưng rồi đối đầu biên giới vẫn gia tăng trở lại. Vào năm 1962, 80.000 quân sĩ Trung Quốc bất ngờ tràn sang biên giới Ấn Độ trong khi New Delhi còn chưa sẵn sàng, kết quả là Ấn Độ đã bị tổn thất nặng nề trong cuộc chiến chớp nhoáng kéo dài một tháng.

Lương Phong(t/h)