Dầu đã qua sử dụng nhiều lần
Theo chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Jennifer Pallian, việc tái sử dụng dầu ăn có thể chấp nhận được nếu được thực hiện đúng cách, nhưng rủi ro sức khỏe sẽ tăng lên khi dầu bị sử dụng lặp lại quá nhiều lần hoặc bảo quản không đúng.
Khi dầu bị đun nóng nhiều lần, cấu trúc của các axit béo thay đổi đáng kể, đặc biệt là quá trình oxy hóa và phân hủy các chất béo không bão hòa có thể tạo ra những hợp chất liên quan đến viêm nhiễm, tổn thương tế bào và nguy cơ ung thư. Đồng thời, dầu cũng mất dần các thành phần có lợi như omega-3 và gia tăng các chất béo có hại, khiến giá trị dinh dưỡng suy giảm theo thời gian.
Ảnh minh họa
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Critical Reviews in Food Science and Nutrition đã chứng minh tác hại tiềm tàng gây ung thư của dầu ăn đã qua sử dụng. Nghiên cứu này giải thích việc đúng nóng lặp đi lặp lại tạo ra các aldehyd thơm đa vòng, khi tương tác với DNA và cấu trúc tế bào theo thời gian có thể tăng stress oxy hóa và gây đột biến gen, tạo ra nguy cơ phát triển ung thư cao hơn.
Việc tiêu thụ thực phẩm được chế biến bằng dầu đã bị biến chất và hít phải khói trong quá trình nấu nướng đều góp phần tăng nguy cơ.
Dầu sản xuất thủ công, không đảm bảo
Các loại dầu ép thủ công tại cơ sở nhỏ lẻ tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm do khó kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào đến quy trình sản xuất. Nguyên liệu như lạc, đậu nành, ngô… nếu không được bảo quản đúng cách rất dễ bị nấm mốc xâm nhập.
Ảnh minh họa
Những vi nấm này có thể sinh ra Aflatoxin - một độc tố tự nhiên được xếp vào nhóm chất gây ung thư mạnh, có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư gan khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.
Ngoài ra, điều kiện vệ sinh tại một số cơ sở sản xuất nhỏ lẻ không đảm bảo có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật hoặc các chất ô nhiễm. Vì vậy, theo khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm dầu ăn có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất theo tiêu chuẩn kiểm định chất lượng, thay vì sử dụng các loại dầu ép thủ công không được kiểm soát đầy đủ.
Dầu bị ôi thiu, có mùi lạ
Dầu ăn nếu không được bảo quản đúng cách chẳng hạn như tiếp xúc thường xuyên với ánh sáng, nhiệt độ cao hoặc không đậy kín sau khi sử dụng rất dễ xảy ra quá trình oxy hóa. Khi đó, các axit béo trong dầu bị phân hủy, tạo ra các hợp chất như aldehyde và peroxide lipid, không chỉ làm giảm giá trị dinh dưỡng mà còn có thể gây hại cho sức khỏe nếu tích lũy lâu dài.
Dầu đã bị ôi thiu thường có những dấu hiệu dễ nhận biết như mùi khét, chua, hắc hoặc vị lạ khi nếm. Một số trường hợp còn có màu sẫm hơn bình thường hoặc xuất hiện cặn bất thường. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc tiếp tục sử dụng loại dầu này có thể làm tăng gánh nặng oxy hóa cho cơ thể, góp phần thúc đẩy viêm mãn tính và làm tổn thương tế bào.
Ảnh minh họa
Vì vậy, ngay khi phát hiện dầu có dấu hiệu biến chất, người dùng nên loại bỏ ngay, không nên tiếc rẻ sử dụng tiếp. Đồng thời, cần bảo quản dầu ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và luôn đậy kín sau mỗi lần sử dụng để hạn chế quá trình oxy hóa, đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Làm thế nào để sử dụng dầu ăn đúng cách?
Để sử dụng dầu ăn một cách an toàn và có lợi cho sức khỏe, mọi người nên ưu tiên các loại dầu thực vật và thay đổi linh hoạt giữa nhiều loại khác nhau thay vì chỉ dùng một loại cố định trong thời gian dài.
Đồng thời, việc lựa chọn dầu cũng cần phù hợp với từng phương pháp chế biến, chẳng hạn như dùng loại chịu nhiệt tốt cho chiên xào và loại nhẹ hơn cho trộn salad hoặc nấu ở nhiệt độ thấp. Một nguyên tắc quan trọng là không nên tái sử dụng dầu đã chiên rán nhiều lần, vì khi đó dầu có thể đã bị biến đổi, sinh ra các chất không tốt cho cơ thể.
Bên cạnh đó, dầu ăn cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp để hạn chế quá trình oxy hóa. Cuối cùng, nên ưu tiên mua dầu với dung tích vừa phải, đủ dùng trong thời gian ngắn, nhằm tránh tình trạng để quá lâu khiến dầu bị ôi thiu, ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn khi sử dụng.
Theo Eatingwell, Toutiao
