Cục Dân số (Bộ Y tế) ngày 22-4 cho biết dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Dân số đã được gửi Bộ Tư pháp thẩm định, dự kiến trình Chính phủ trong tháng 4.
Hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người. Ảnh minh hoạ
Theo dự thảo, mức hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với các nhóm đối tượng quy định tại Điều 14 Luật Dân số là 2 triệu đồng/người/lần sinh.
Chính sách áp dụng cho 3 nhóm phụ nữ, gồm: Người dân tộc thiểu số rất ít người; người cư trú tại địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế; và người sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Mỗi lần sinh, người thuộc diện hỗ trợ sẽ được nhận 2 triệu đồng.
Trường hợp người phụ nữ đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng, mức hỗ trợ được cộng dồn theo quy định. Như vậy, mức hỗ trợ có thể lên tới 6 triệu đồng cho một lần sinh nếu cùng lúc thuộc cả 3 nhóm.
Chính sách cũng áp dụng với các trường hợp sinh từ hai con trở lên ngay lần đầu (sinh đôi, sinh ba) hoặc sinh từ lần thứ hai trở lên.
Phụ nữ khi sinh con là đối tượng được hưởng chính sách trợ cấp xã hội, thì vẫn được hưởng chính sách quy định tại Nghị định này.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế), cho biết dự thảo đề xuất mức hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng, đồng thời cho phép địa phương căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội để quyết định mức chi cao hơn.
Theo cơ quan soạn thảo, tổng kinh phí dự kiến hơn 1.800 tỉ đồng mỗi năm, do ngân sách địa phương bảo đảm. HĐND cấp tỉnh có thể quy định mức hỗ trợ cao hơn; việc chi trả do UBND cấp xã thực hiện, bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản.
Thực tế, một số địa phương đã triển khai chính sách tương tự. Đơn cử như TPHCM - nơi nhiều năm có mức sinh thấp nhất cả nước, đang hỗ trợ 3-5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.
Theo Chi cục Dân số TPHCM, từ 1-9-2025 đến 15-4-2026, thành phố đã chuyển khoản 5 triệu đồng cho 1.310 trường hợp.
Trước đó, theo Nghị quyết 40, có 7.695 phụ nữ được hỗ trợ 3 triệu đồng mỗi trường hợp, với tổng kinh phí hơn 23 tỉ đồng. Cùng với Nghị quyết 32, tổng số tiền TPHCM đã chi cho chính sách khuyến sinh trong năm 2025 đạt gần 29,6 tỉ đồng.
Như vậy, đã có hơn 9.000 phụ nữ tại TPHCM đã nhận hỗ trợ khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi theo chính sách khuyến khích dân số của thành phố.
Phụ nữ ở TPHCM sinh hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ 5 triệu đồng. Ảnh.Internet
Tỉ suất sinh của TPHCM hiện khoảng 1,51 con/phụ nữ, tăng nhẹ so với 1,43 của năm 2024 nhưng vẫn dưới ngưỡng thay thế.
Lo mức sinh tiếp tục giảmMức sinh tại Việt Nam giảm dưới ngưỡng thay thế trong nhiều năm, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và khoảng 1,93 năm 2025, được dự báo khó đạt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế vào năm 2030.
Theo dự báo, nếu xu hướng này tiếp diễn, Việt Nam có thể kết thúc thời kỳ dân số vàng vào năm 2036; lực lượng lao động bắt đầu suy giảm từ năm 2044; và dân số tăng trưởng âm từ năm 2051, với mức giảm bình quân khoảng 461.000 người mỗi năm giai đoạn 2069–2074.
Mức sinh thấp kéo dài được cảnh báo sẽ tác động trực tiếp đến quy mô và cơ cấu dân số, làm thiếu hụt lao động, đẩy nhanh già hóa dân số, đồng thời gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội.
Dự kiến, nếu được thông qua, các quy định trong dự thảo Nghị định này sẽ có hiệu lực từ 1-7-2026.
