Phiên thảo luận do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Liên bang Nga Konstantin Anatolyevich Chuychenko - đại diện nước chủ nhà chủ trì, với sự tham dự của đông đảo các Bộ trưởng, lãnh đạo của hơn 20 đoàn đại biểu nước ngoài tham dự Diễn đàn pháp lý quốc tế Saint Petersburg năm nay.
Tham dự phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Hoàng Thanh Tùng đã có bài phát biểu quan trọng, chia sẻ quan điểm của Việt Nam về các vấn đề pháp lý được quan tâm hiện nay. Cùng dự có Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Hoàng Thanh Tùng tham dự phiên thảo luận.
Thông tin tới Bộ trưởng Tư pháp các nước, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng một quốc gia hòa bình, độc lập, hùng cường, thịnh vượng, nhân văn và hạnh phúc; một xã hội công bằng, văn minh, trong đó con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.
Trong tiến trình đó, Việt Nam xác định pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước, mà còn là nền tảng của Nhà nước pháp quyền, là động lực phát triển, là phương thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời là cầu nối quan trọng trong hợp tác quốc tế.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, trong thời gian qua, công tác xây dựng pháp luật của Việt Nam có nhiều đổi mới mang tính đột phá, với khối lượng nhiệm vụ lập pháp lớn nhất từ trước đến nay, góp phần tháo gỡ các "điểm nghẽn", "nút thắt" thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển, chỉ tính riêng năm 2025, Chính phủ và các cơ quan đã trình Quốc hội xem xét, thông qua 113 dự án luật, nghị quyết, trong đó có nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp, yêu cầu tiến độ rất gấp.
Công tác chuyển đổi số trong xây dựng pháp luật, thi hành pháp luật cũng được chú trọng thông qua việc vận hành Cổng pháp luật quốc gia, hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật, các cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật và trong các lĩnh vực tư pháp được xây dựng qua đó cung cấp thông tin đầu vào cho hoạt động lập pháp và phát triển kinh tế-xã hội.
Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc tham dự phiên thảo luận.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, hiện nay các mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia đang hình thành và phát triển ngày càng phức tạp, trong khi không một quốc gia đơn lẻ nào có thể tự mình ứng phó hiệu quả với những mối đe dọa này.
Trong bối cảnh đó, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hình sự ngày càng được các quốc gia quan tâm, đặc biệt xuất phát từ nhu cầu gia tăng về thu thập chứng cứ, tài liệu, xác minh thông tin cũng như thực hiện các thủ tục tố tụng hình sự phục vụ công tác điều tra, truy tố và xét xử tội phạm.
Nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn đó, tháng 11/2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua ba đạo luật quan trọng gồm Luật Dẫn độ, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù và Luật Tương trợ tư pháp về hình sự. Các đạo luật này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Đề cập đến Luật Dẫn độ, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết luật được ban hành nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động dẫn độ giữa Việt Nam và các quốc gia khác; đồng thời mở rộng phạm vi các trường hợp có thể bị dẫn độ, quy định rõ trình tự, thủ tục, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan trong việc lập, gửi, tiếp nhận, xem xét và giải quyết các yêu cầu dẫn độ.
Quang cảnh phiên thảo luận.
Đối với Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam nhấn mạnh đây là đạo luật thể hiện rõ tính nhân đạo trong hợp tác quốc tế về hình sự. Theo đó, Việt Nam và các quốc gia khác có thể chuyển giao cho nhau những người đang chấp hành án phạt tù có nguyện vọng được trở về nước và được quốc gia tiếp nhận đồng ý tiếp nhận để tiếp tục thi hành án theo quy định pháp luật của nước tiếp nhận, điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại. Luật cũng quy định cụ thể hơn về điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong hoạt động này, trong đó Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc nêu trên.
Về Luật Tương trợ tư pháp về hình sự, Bộ trưởng cho biết luật được xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả, tính kịp thời và tính đồng bộ trong việc giải quyết các yêu cầu tương trợ tư pháp về hình sự giữa Việt Nam và nước ngoài. Luật mở rộng phạm vi tương trợ, cho phép người tiến hành tố tụng của nước yêu cầu được có mặt trong quá trình thực hiện tương trợ tư pháp tại nước được yêu cầu; tổ chức cho người tại nước được yêu cầu đến nước yêu cầu để hỗ trợ điều tra hoặc cung cấp chứng cứ; đồng thời thực hiện tương trợ tư pháp trong việc áp dụng các biện pháp tố tụng nhằm bảo đảm việc tịch thu, trao trả vật chứng và tài sản liên quan đến hành vi phạm tội. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao được xác định là cơ quan trung ương của Việt Nam trong lĩnh vực tương trợ tư pháp về hình sự.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh Việt Nam xác định pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước, mà còn là nền tảng của Nhà nước pháp quyền, là động lực phát triển, là phương thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời là cầu nối quan trọng trong hợp tác quốc tế.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết, nhìn tổng thể, quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam hiện nay được định hướng bởi bốn nội dung lớn.
Thứ nhất là chuyên môn hóa và hiện đại hóa khuôn khổ pháp luật theo hướng phục vụ kiến tạo phát triển, phát huy vai trò dẫn dắt, "đi trước mở đường" của pháp luật, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh. Đổi mới tư duy pháp lý theo tinh thần "tư duy sớm", "tầm nhìn xa".
Thứ hai là bảo đảm hoàn thiện hệ thống pháp luật toàn diện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đó, có ưu tiên trọng tâm, trọng điểm trong điều kiện còn nhiều văn bản cần ban hành, sửa đổi, bổ sung, theo tinh thần phản ứng nhanh trước thực tiễn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo động lực mạnh cho phát triển nhanh và bền vững đất nước, khơi dậy, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của xã hội.
Thứ ba là đưa hệ thống pháp luật Việt Nam ngày càng tương thích hơn với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên, ngày càng tiệm cận với các chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của đất nước.
Cuối cùng là kết hợp chặt chẽ giữa yêu cầu bảo vệ trật tự, an toàn xã hội với bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng chia sẻ tại phiên thảo luận.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, trong một thế giới ngày càng gắn kết, hợp tác pháp luật và tư pháp quốc tế không chỉ đơn thuần là vấn đề kỹ thuật pháp lý mà còn là quá trình xây dựng lòng tin, chia sẻ trách nhiệm và cùng nhau bảo vệ công lý.
Nhân dịp này, Bộ trưởng bày tỏ mong muốn Diễn đàn Pháp lý quốc tế Saint Petersburg sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng để các quốc gia chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường đối thoại, thúc đẩy hợp tác và cùng nhau xây dựng các giải pháp pháp lý phù hợp, bảo đảm tôn trọng trật tự pháp lý quốc tế trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động phức tạp.
