Một bức ảnh chụp cô bé ngồi học quay lưng lại phía máy ảnh, giữa căn phòng nhỏ với sách vở ngổn ngang, đang khiến nhiều phụ huynh ở Hà Nội lặng người. Không cần gương mặt, không cần nước mắt, chỉ dáng ngồi co lại trước bàn học cũng đủ gợi lên cảm giác mệt mỏi mà hàng ngàn học sinh lớp 9 đang trải qua trong mùa thi vào lớp 10.
Người mẹ đăng tải bức ảnh kể lại lịch học của con trong một ngày. 6h45 sáng, con rời nhà đi học ở trường. Gần trưa, camera báo con về nhà. Chưa kịp nghỉ ngơi bao lâu, hơn 12h30, cô bé lại đeo balo đi học thêm buổi chiều. Đến tối muộn, hơn 22h mới trở về. Vừa mở cửa phòng, cô bé đã nằm vật xuống giường rồi bật khóc.
Người mẹ hỏi: "Áp lực quá à con?", cô bé chỉ gật đầu. "Mệt quá à?", lại gật.
Nhiều phụ huynh cho biết con mình cũng đang sống trong guồng quay học hành tương tự.
Dòng chia sẻ ngắn nhưng khiến rất nhiều phụ huynh đồng cảm. Bởi đằng sau kỳ thi vào lớp 10 ở các thành phố lớn, đặc biệt tại Hà Nội, là áp lực kéo dài suốt nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trời.
Nhiều phụ huynh cho biết con mình cũng đang sống trong guồng quay học hành tương tự. Một người mẹ kể, con đi học từ 6h30 sáng, tan trường lúc gần 6h tối rồi tiếp tục học thêm đến 9h đêm. Về nhà ăn tối xong vẫn phải thức học tới 1h sáng. "Thật sự thương lắm nhưng không học không được", chị viết.
Không ít phụ huynh thừa nhận cả gia đình đang sống trong trạng thái căng thẳng theo kỳ thi của con. Có người nói chỉ cần nhắc đến chuyện thi cử là con bật khóc hoặc im lặng. Một phụ huynh kể, nhiều khi muốn động viên nhưng càng nói con càng buồn, nên cuối cùng chỉ dám nói một câu đơn giản: "Cố lên con".
Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng áp lực không chỉ đến từ lượng kiến thức mà còn từ cuộc cạnh tranh quá lớn ở kỳ thi vào lớp 10 công lập. Tại Hà Nội, mỗi năm có hàng chục nghìn học sinh không giành được suất vào trường công, khiến nhiều gia đình xem đây là "cuộc đua đầu đời" đầy khốc liệt.
Một số phụ huynh chia sẻ, để tránh dồn áp lực vào năm lớp 9, họ đã cho con ôn thi từ rất sớm, thậm chí từ hè lớp 7 hoặc lớp 8. Có em tự học trước chương trình Toán 9, luyện đề hàng trăm bài tiếng Anh để giảm tải cho giai đoạn nước rút.
Tuy nhiên, cũng có nhiều quan điểm trái chiều trước lịch học kín đặc của học sinh hiện nay. Một phụ huynh cho rằng chỉ những em thi chuyên hoặc đặt mục tiêu trường top đầu mới cần học với cường độ quá cao. "Học nhiều chưa chắc hiệu quả, stress cả nhà", người này bình luận.
Có người nhìn vấn đề theo hướng nhẹ nhàng hơn. Một bà mẹ kể rằng khi thấy con quá mệt, chị sẵn sàng bảo con đi ngủ thay vì cố học cho xong bài.
Thực tế, áp lực thi vào lớp 10 không chỉ là chuyện điểm số. Với nhiều đứa trẻ tuổi 14-15, đây là lần đầu tiên các em cảm nhận rõ rệt sự cạnh tranh, nỗi sợ bị tụt lại phía sau và cả áp lực kỳ vọng từ gia đình.
Điều đáng nói là nhiều học sinh không dám than mệt vì sợ làm cha mẹ thất vọng. Có em học đến khuya vẫn cố gắng, không phải vì thích học, mà vì cảm giác "ai cũng học nên mình không thể dừng".
Các chuyên gia giáo dục từng nhiều lần cảnh báo việc học kéo dài với cường độ cao dễ khiến trẻ rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần, mất ngủ, lo âu hoặc giảm động lực học tập. Khi một đứa trẻ liên tục sống trong áp lực, điều đầu tiên mất đi thường không phải điểm số mà là sự hồn nhiên.
Kỳ thi vào lớp 10 rất quan trọng, nhưng có lẽ điều nhiều phụ huynh day dứt nhất lúc này là nhìn con mình lớn lên trong những tháng ngày quá mệt mỏi. Bởi sau tất cả, điều cha mẹ muốn không chỉ là một tấm vé vào trường công lập, mà còn là một đứa trẻ đủ khỏe mạnh và bình yên để bước tiếp chặng đường dài phía trước.
