Mùa đông là thời điểm nhiều gia đình có xu hướng “vơ nhanh” rau củ chỉ cần thấy tươi, xanh, đẹp mắt. Rau trồng nhà kính, rau bảo quản lạnh hay rau vận chuyển đường dài trở thành nguồn cung chủ yếu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây cũng là giai đoạn thị trường rau quả tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất.
Chuyên gia dinh dưỡng cộng đồng cảnh báo: Vào mùa đông, người tiêu dùng rất dễ bị đánh lừa bởi vẻ ngoài của rau củ. Nhiều loại được xử lý bằng hóa chất bảo quản, chất kích thích sinh trưởng hoặc thu hoạch non, không chỉ làm giảm mạnh giá trị dinh dưỡng mà còn gây nguy cơ cho sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên. Bà nhấn mạnh, nguyên tắc quan trọng nhất khi chọn rau là “tự nhiên, không hoàn hảo”, bởi rau càng đẹp bất thường thì nguy cơ can thiệp hóa học càng cao.
Dưới đây là 6 loại rau quen thuộc vào mùa đông mà chính nhiều tiểu thương, người bán rau lâu năm cũng hạn chế ăn.
Tránh kết hợp dưa chuột với cà chua, cần tây, ớt vì enzyme trong dưa chuột làm giảm hấp thụ vitamin C
Nhiều người cho rằng dưa chuột còn hoa vàng, gai nhọn là “mới hái”. Thực tế, dưa chuột trồng tự nhiên sẽ nhanh rụng hoa chỉ sau vài ngày thu hoạch. Nếu giữa mùa đông, dưa chuột bày bán nhiều ngày mà hoa vẫn tươi, thân cứng, đốt chắc, rất có thể đã được xử lý bằng chất điều hòa sinh trưởng.
Những quả dưa này thường nhạt, dai, ít mùi thơm tự nhiên, giá trị dinh dưỡng thấp. Việc sử dụng thường xuyên, đặc biệt với trẻ em, có thể ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển. Người bán rau có kinh nghiệm thường chọn dưa hơi cong, hoa đã héo, gai không quá sắc – đó mới là dưa “thật”.
2. Giá đỗ trắng phau, mập mạp, không rễGiá đỗ là nguyên liệu quen thuộc trong các món lẩu, xào mùa lạnh. Tuy nhiên, loại giá quá trắng, thân to đều, gần như không có rễ lại là thứ người trong nghề rất kiêng.
Để tạo hình thức bắt mắt và rút ngắn thời gian nuôi trồng, một số nơi sử dụng dung dịch ức chế rễ, chất làm trắng hoặc bảo quản. Những hóa chất này khiến giá đỗ mập nhanh nhưng mất mùi thơm tự nhiên, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ cho gan, thận nếu tích lũy lâu dài.
Giá đỗ an toàn thường có rễ dài ngắn khác nhau, thân không đều, hơi ngả vàng và có mùi đậu nhẹ.
Không nên ăn các loại giá đỗ có dấu hiệu ngâm hóa chất (thân mập, trắng muốt, rễ ngắn hoặc không rễ)
Mùa đông, gừng già thường khô, vỏ sần, đôi khi có đốm thâm. Vì vậy, những củ gừng vàng nhạt, nhẵn bóng, không tì vết lại đáng nghi.
Đây có thể là gừng đã được xông lưu huỳnh để tẩy trắng và bảo quản. Lưu huỳnh giúp gừng “trẻ lâu” nhưng các dẫn xuất của nó có thể gây kích ứng đường hô hấp, ảnh hưởng hệ tiêu hóa nếu dùng nhiều. Gừng ngon thường có màu vàng đất, vỏ không đẹp hoàn hảo, thậm chí còn dính chút đất.
4. Cà chua đỏ đều, cứng như đáCà chua mùa đông thường bị chê “không có vị”, và lý do nằm ở cách thu hoạch. Để kịp bán dịp cao điểm, nhiều cà chua được hái xanh rồi xử lý bằng chất kích thích chín.
Dù vỏ ngoài đỏ đẹp, nhưng bên trong cà chua thường nhiều hạt xanh, ít nước, thịt khô và nghèo dinh dưỡng. Hàm lượng vitamin C, lycopene rất thấp, thậm chí còn tồn dư một số hợp chất gây khó chịu cho dạ dày. Người bán rau thường chỉ dùng cà chua mềm, chín tự nhiên hoặc cà chua còn xanh để chế biến, chứ không ăn loại đỏ cứng trưng bày.
5. Cải thìa non quá xanh, cuống trắng bất thườngCải thìa non được ưa chuộng vì mềm, ngọt, dễ ăn. Tuy nhiên, loại cải có lá xanh rực, cuống trắng tinh, để ngoài vài ngày vẫn không héo lại là dấu hiệu cần cảnh giác.
Do hàm lượng nước cao, cải thìa rất dễ hỏng khi vận chuyển xa. Một số nơi có thể sử dụng dung dịch bảo quản mạnh để kéo dài thời gian tươi. Rau an toàn thường có rễ hơi úa, lá không quá căng bóng và sẽ héo dần theo thời gian.
Không để bí đỏ đã nấu trong tủ lạnh, đặc biệt là không bảo quản ở ngăn đá
Bí ngô có thể để được lâu, nhưng không phải vô hạn. Bí bảo quản từ mùa thu sang đông, vỏ quá cứng, xuất hiện đốm đen hoặc mùi lạ bên trong thì không nên dùng.
Trong quá trình bảo quản kéo dài, tinh bột và đường trong bí có thể biến đổi, thậm chí sinh ra cucurbitacin – một độc tố chịu nhiệt cao, không bị phá hủy khi nấu chín. Người bán rau thường chỉ bán bí tươi theo mùa hoặc bí được bảo quản đúng điều kiện, rất hiếm khi dám tiêu thụ bí cũ tồn kho lâu ngày.
Lưu ýCác chuyên gia khuyến nghị, khi mua rau mùa đông, hãy ưu tiên những loại có hình thức “kém hoàn hảo”: màu sắc tự nhiên, kích thước không đồng đều, có dấu hiệu héo nhẹ. Nên mua lượng vừa đủ, tránh tích trữ dài ngày và rửa kỹ, ngâm nước muối loãng trước khi chế biến.
Mùa đông là thời điểm cơ thể cần dinh dưỡng để tăng sức đề kháng. Chọn đúng rau không chỉ giúp bữa ăn ngon hơn, mà còn là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.
