Tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam sáng 4/6, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị xem xét bổ sung tăng 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh, kéo dài thời gian nghỉ từ ngày 2/9 đến ngày 5/9.
Đề xuất được nêu trong báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn gửi đến Đảng, Nhà nước. Mục tiêu được xác định rõ: tạo cơ hội để người lao động có thể đưa con đến trường trong ngày khai giảng.
Trình bày báo cáo tại đại hội, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho biết, thông qua đại hội công đoàn các cấp, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã nhận được hàng vạn ý kiến với 60 nhóm vấn đề.
Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu.
Các ý kiến phản ánh tâm tư, nguyện vọng, đề xuất và hiến kế của công nhân, viên chức, lao động, cán bộ công đoàn cả nước đối với Đảng, Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Từ các ý kiến này, Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tổng hợp, lựa chọn 5 nhóm vấn đề lớn để báo cáo với lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu dự đại hội.
Kiến nghị từ nguyện vọng của đoàn viên, người lao động
Trong nhiều gia đình công nhân, người lao động, ngày khai giảng của con thường trùng với thời điểm cha mẹ phải trở lại làm việc sau kỳ nghỉ Quốc khánh. Với những người làm việc xa quê, làm theo ca, kíp hoặc chịu sự ràng buộc chặt chẽ về thời gian sản xuất, việc có mặt cùng con trong ngày đầu năm học không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh vì vậy không chỉ đặt ra câu chuyện về thời gian nghỉ ngơi. Đề xuất hướng đến một nhu cầu rất cụ thể của người lao động: được đồng hành cùng con trong ngày khai giảng, một thời điểm có ý nghĩa đối với học sinh và mỗi gia đình.
Theo nội dung báo cáo, thời gian nghỉ được đề xuất kéo dài từ ngày 2/9 đến ngày 5/9. Cách bố trí này tạo sự kết nối giữa kỳ nghỉ Quốc khánh và ngày khai giảng, giúp người lao động có thêm điều kiện sắp xếp công việc, thời gian đi lại và trách nhiệm gia đình.
Đây không phải lần đầu Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nêu kiến nghị này. Trước đó, tại Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam, tổ chức Công đoàn cũng đã đề xuất bổ sung 2 ngày nghỉ lễ Quốc khánh, kéo dài kỳ nghỉ đến hết ngày 5/9 để công nhân, lao động có cơ hội đưa con đến trường.
Việc kiến nghị tiếp tục được nêu tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam phản ánh một nguyện vọng đã được người lao động quan tâm trong nhiều năm. Từ những ý kiến cụ thể tại cơ sở, đề xuất được tổng hợp thành vấn đề chính sách để báo cáo với Đảng, Nhà nước.
Theo Bộ luật Lao động, người lao động hiện được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương 11 ngày lễ, Tết trong năm. Trong đó, dịp Quốc khánh được nghỉ 2 ngày, gồm ngày 2/9 và một ngày liền kề trước hoặc sau.
Đối với dịp Quốc khánh năm 2026, theo thông báo của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, công chức, viên chức được nghỉ 2 ngày theo quy định, gồm ngày 2/9 và ngày liền kề trước là ngày 1/9. Cả nước cũng thực hiện hoán đổi ngày làm việc thứ Hai, ngày 31/8, sang ngày nghỉ hằng tuần thứ Bảy, ngày 22/8.
Cùng với ngày nghỉ hằng tuần và ngày nghỉ lễ, cán bộ, công chức được nghỉ 5 ngày liên tiếp trong dịp này. Tuy nhiên, lịch nghỉ liên tiếp của khu vực công không mặc nhiên áp dụng giống nhau đối với toàn bộ người lao động tại doanh nghiệp.
Vì vậy, kiến nghị bổ sung ngày nghỉ lễ cần được hiểu là đề xuất chính sách chung đối với người lao động, không chỉ là việc sắp xếp lịch làm việc trong một năm cụ thể.
Hài hòa quyền lợi người lao động và yêu cầu sản xuất
Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đặt kiến nghị tăng ngày nghỉ Quốc khánh trong mối quan hệ với các giải pháp nâng cao năng suất lao động, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Cách tiếp cận này cho thấy đề xuất không tách rời yêu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh. Thời gian nghỉ cần được xem xét cùng với chất lượng lao động, hiệu quả công việc và khả năng tổ chức sản xuất của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.
Đối với người lao động, nghỉ lễ không chỉ là khoảng thời gian tái tạo sức lao động. Đó còn là điều kiện để thực hiện trách nhiệm với gia đình, chăm sóc con cái và tham gia những thời điểm quan trọng trong đời sống của trẻ em.
Ngày khai giảng diễn ra vào đầu tháng 9, ngay sau dịp Quốc khánh. Nếu lịch nghỉ được kéo dài đến ngày 5/9, người lao động sẽ có thêm điều kiện để đưa con đến trường mà không phải xin nghỉ riêng, đổi ca hoặc lựa chọn giữa công việc và trách nhiệm gia đình.
Giá trị của đề xuất vì vậy nằm ở sự gắn kết giữa chính sách lao động với đời sống thực tế. Một ngày nghỉ được bố trí hợp lý có thể giúp người lao động chủ động hơn trong việc chăm lo cho con, đồng thời giảm áp lực sắp xếp công việc vào thời điểm đầu năm học.
Cùng với kiến nghị về ngày nghỉ Quốc khánh, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng đề xuất bổ sung quy định về nghĩa vụ của doanh nghiệp trong việc bố trí thời gian để người lao động được nghỉ làm việc, có hưởng lương, phục vụ học tập chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước. Thời gian này có thể gắn với Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11 hằng năm.
Các kiến nghị được đặt trong tổng thể những vấn đề lớn liên quan đến xây dựng Đảng, chính quyền và giai cấp công nhân; tạo việc làm bền vững; tiền lương; bảo đảm an sinh xã hội, phúc lợi xã hội; triển khai và bảo đảm tuân thủ chính sách, pháp luật.
Bên cạnh đó, với việc thể chế hóa Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, công chức, viên chức, người lao động sẽ có thêm 1 ngày nghỉ, nâng tổng số ngày nghỉ trong năm 2026 lên 12 ngày.
Mỗi đề xuất tăng ngày nghỉ đều cần được xem xét thận trọng trên cơ sở hài hòa quyền lợi của người lao động, yêu cầu duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và mục tiêu nâng cao năng suất lao động.
Tuy nhiên, kiến nghị để người lao động được đưa con đến trường trong ngày khai giảng đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa rộng hơn số ngày nghỉ. Đó là yêu cầu xây dựng chính sách lao động gần hơn với đời sống gia đình, tạo điều kiện để người lao động không chỉ hoàn thành trách nhiệm trong công việc, mà còn có thể thực hiện đầy đủ trách nhiệm với con cái.
Đề xuất hiện vẫn đang ở bước kiến nghị, chưa phải quy định đã được thông qua. Việc xem xét cần dựa trên đánh giá đầy đủ về tác động kinh tế, xã hội và khả năng tổ chức thực hiện. Nhưng từ một nhu cầu rất cụ thể của người lao động, vấn đề đã được đưa ra tại diễn đàn lớn nhất của tổ chức Công đoàn, để tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách.
