Nửa đêm, BS Đoàn Dư Mạnh (Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông), ngồi lặng trong phòng trực. Ít giờ trước, anh nhận được thông báo đồng nghiệp của anh, một nữ bác sĩ 28 tuổi, vừa qua đời.
BS Đoàn Dư Mạnh kể, đồng nghiệp của anh bị đau thắt ngực dai dẳng nhiều tháng. Không đi khám, cô nghĩ mình còn quá trẻ để mắc bệnh tim mạch, vốn thường thấy ở người già. Để rồi khi cơn đau dữ dội ập đến, nữ bác sĩ phải nhập viện. Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp được đưa ra. Đội ngũ y bác sĩ xử trí khẩn trương, đúng phác đồ. Đáng tiếc, bệnh nhân vẫn không qua khỏi.
Những yếu tố được cảnh báo từ trước nhưng chủ quan bỏ qua
Nữ bác sĩ nặng hơn 100kg. Cô có sở thích ăn nhiều đồ ngọt, hầu như không vận động. Công việc cuốn cô vào guồng quay chóng mặt. Bác sĩ có lịch làm việc căng thẳng, công việc áp lực...
BS Mạnh nhận định, chính sự kết hợp giữa béo phì và lối sống ít vận động là nguyên nhân trực tiếp. Nhưng áp lực công việc mỗi ngày đã gạt đi mọi cơ hội để cô nhận ra điều đó sớm hơn.
Từ thực tế gặp phải rất nhiều ca nhồi máu cơ tim ở độ tuổi còn rất trẻ, BS Đoàn Dư Mạnh khuyến cáo, người trẻ cần thay đổi lối sống ngay từ hôm nay. Bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng, tăng cường vận động, ngủ đủ giấc và đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, hồi hộp. "Nhồi máu cơ tim không chừa một ai. Chủ quan một chút, hậu quả có thể là cả cuộc đời", bác sĩ nhấn mạnh.
Nhồi máu cơ tim là bệnh đang có xu hướng trẻ hóa
Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh mạch vành và nhồi máu cơ tim vẫn là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn cầu, đang có xu hướng trẻ hóa tại nhiều quốc gia do sự gia tăng của hút thuốc lá, thừa cân, stress và lối sống ít vận động.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế nhiều lần khuyến cáo người dân tăng cường hoạt động thể lực, bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng và đi khám sức khỏe định kỳ, bởi phần lớn bệnh tim mạch tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi biểu hiện triệu chứng. Cụ thể, mọi người nên duy trì:
Chế độ dinh dưỡng lành mạnh: Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại cá béo.
Hạn chế tối đa chất béo bão hòa, đồ ăn nhiều muối, đường và mỡ động vật.Vận động thường xuyên:
Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần (như đi bộ, bơi lội, đạp xe) để tăng cường sức cơ tim.
Từ bỏ thuốc lá và hạn chế bia rượu: Khói thuốc là nguyên nhân lớn làm tổn thương mạch máu.
Kiểm soát cân nặng: Tránh béo phì và giữ chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức an toàn.
Quản lý bệnh lý nền: Kiểm soát tốt huyết áp, lượng đường trong máu và mỡ máu (cholesterol) thông qua việc thăm khám và dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Khám sức khỏe định kỳ: Tham khảo ý kiến chuyên gia để đánh giá nguy cơ tim mạch và có biện pháp can thiệp sớm.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người dân cần chú ý tầm quan trọng của việc nhận diện sớm những dấu hiệu cảnh báo đặc trưng như đau tức ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh hoặc cảm giác mệt lả đột ngột. Đặc biệt là người trẻ. Người trẻ thường có tâm lý chủ quan, nhầm lẫn với đau dạ dày, viêm phổi hay căng thẳng đơn thuần, khiến thời gian nhập viện bị trì hoãn, làm giảm khả năng cứu sống, hối hận cũng đã muộn.
