Một công ty thương mại tại bang Florida đang đàm phán để đưa sang Cuba lô nhiên liệu lớn nhất từ Mỹ kể từ thời chính quyền Tổng thống Eisenhower, trong bối cảnh đảo quốc Caribe chìm sâu trong khủng hoảng năng lượng.
Nếu thương vụ hoàn tất, đây sẽ là bước ngoặt đáng chú ý trong quan hệ thương mại năng lượng giữa hai nước vốn bị bao phủ bởi cấm vận và đối đầu suốt nhiều thập kỷ.
Vanguard Energy, công ty có trụ sở tại Mỹ, trước đó đã gửi các lô nhỏ xăng và dầu diesel sang Cuba. Hiện tại, doanh nghiệp này đang chuẩn bị mở rộng quy mô, theo Chủ tịch công ty Matthew Klann.
Ông cho biết Vanguard gần đây đã thuê các bồn chứa tại Cuba để chuẩn bị xuất khẩu khoảng 250.000 thùng nhiên liệu, gồm 100.000 thùng xăng và 150.000 thùng dầu diesel.
Vanguard đã bước đầu thu xếp một tàu treo cờ Mỹ cho chuyến đi, cùng nguồn xăng và dầu diesel từ một nhà máy lọc dầu ở Texas. Công ty cũng ký thỏa thuận thuê 5 năm với một thực thể liên quan đến chính phủ Cuba, cho phép sử dụng bồn chứa trên đảo để hỗ trợ phân phối nhiên liệu. Dù các cuộc đàm phán đã ở giai đoạn tiến triển, một số chi tiết vẫn đang được hoàn tất.
Theo Klann, số nhiên liệu này được chỉ định riêng cho khu vực tư nhân Cuba, không dành cho các thực thể nhà nước. Đây là chi tiết quan trọng, bởi Washington vẫn gây sức ép với chính quyền Havana, trong khi chỉ cho phép một số hoạt động nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tư nhân trên đảo.
Nếu được thực hiện, lô hàng này sẽ là chuyến nhiên liệu lớn nhất từ Mỹ đến Cuba kể từ khi chính quyền Tổng thống Eisenhower đóng băng phần lớn hoạt động thương mại với đảo quốc này.
Theo ước tính của chính phủ Mỹ, riêng 100.000 thùng xăng trong lô hàng lần này đủ đáp ứng gần 11 ngày nhu cầu tiêu thụ thông thường của Cuba. Con số này không thể giải quyết toàn bộ khủng hoảng năng lượng kéo dài, nhưng có thể tạo ra "khoảng thở" quan trọng cho khu vực tư nhân và một phần hoạt động kinh tế đang bị tê liệt vì thiếu nhiên liệu.
Sau khi Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng 1, nguồn cung năng lượng chính của Cuba bị gián đoạn mạnh. Các lô nhiên liệu Mỹ chuyển đến Cuba sau đó chủ yếu được hướng vào hoạt động nhân đạo và doanh nghiệp tư nhân, bao gồm khoảng 9.200 doanh nghiệp nhỏ. Đây là nhóm mà Washington muốn hỗ trợ, đồng thời tách khỏi hệ thống kinh tế do nhà nước Cuba kiểm soát.
Klann cho biết Vanguard đã nhận được sự chấp thuận từ phía chính phủ Cuba. Tuy nhiên, Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa phản hồi các yêu cầu bình luận về kế hoạch này. Đại sứ quán Cuba tại Washington và Bộ Ngoại giao Cuba cũng chưa đưa ra phản hồi.
Các chuyến hàng gần đây của Vanguard được thực hiện sau khi Bộ Thương mại Mỹ hồi tháng 2 nới một số hạn chế, cho phép bán nhiên liệu của Mỹ cho các công ty tư nhân Cuba. Động thái này diễn ra trong lúc nền kinh tế Cuba vốn đã suy yếu nhiều năm lại chịu cú sốc lớn hơn vì thiếu dầu.
Chính quyền ông Trump đang tìm cách thúc đẩy cải cách chính trị và kinh tế tại Cuba thông qua kết hợp các biện pháp trừng phạt, cắt nguồn tiếp cận năng lượng và đe dọa áp thuế với bất kỳ quốc gia nào sẵn sàng gửi dầu thô cho Havana. Khi thiếu dầu để phát điện và sản xuất nhiên liệu, Cuba rơi vào tình trạng mất điện kéo dài. Người dân phải chịu cảnh mất điện nhiều giờ, làm bùng phát bất mãn và các cuộc biểu tình rải rác trên đảo.
Trong lúc cạn nhiên liệu, Havana cũng buộc phải nới lỏng một số quy định. Tháng 2, chính quyền Tổng thống Miguel Diaz-Canel cho phép doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu nhiên liệu, đặc quyền trước đây chỉ dành cho nhà nước. Từ đó, các lô nhỏ bắt đầu được đưa vào Cuba bằng iso-tank, tức các bồn trụ lớn đặt trong khung container tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, mỗi iso-tank chỉ chở không quá 150 thùng nhiên liệu và thường có chi phí cao hơn nhiều so với vận chuyển hàng rời bằng tàu chở dầu, loại có thể chở tới 250.000 thùng mỗi chuyến.
Theo Financial Post
