Nhiều gia đình chọn trồng cây cảnh để tạo bóng mát và làm đẹp không gian sống. Tuy nhiên, một số loại cây lại có thể vô tình tạo môi trường khiến rắn xuất hiện thường xuyên hơn, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng nếu sử dụng hoặc tiếp xúc sai cách. Trúc đào là một trong những trường hợp như vậy.
Cây cảnh quen thuộc nhưng dễ tạo nơi trú ẩn cho rắn
Cây trúc đào dễ tạo nơi trú ẩn cho rắn.
Theo Times of India, trúc đào là loại cây bụi được trồng phổ biến ở nhiều quốc gia nhờ khả năng chịu hạn tốt, dễ chăm sóc và ra hoa trong thời gian dài. Cây thường phát triển rậm rạp, tán lá mọc thấp sát mặt đất, tạo ra khu vực mát và nhiều bóng râm bên dưới.
Các nghiên cứu về sinh thái học bò sát cho thấy rắn thường không bị thu hút bởi bản thân loại cây mà bởi điều kiện môi trường mà cây tạo ra. Ví dụ, nghiên cứu trên Landscape Ecology khẳng định đặc điểm cấu trúc thảm thực vật, như độ dày và chiều cao, ảnh hưởng đến sự xuất hiện của rắn nhiều hơn bản thân loại cây.
Là động vật ngoại nhiệt, rắn phụ thuộc vào môi trường xung quanh để điều chỉnh thân nhiệt. Nghiên cứu đăng trên Journal of Thermal Biology ghi nhận rắn thường di chuyển giữa vùng râm mát và khu vực thoáng để duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định trong ngày nóng.
Những bụi cây dày, che phủ sát mặt đất, như trúc đào, giúp tạo nơi trú ẩn an toàn, tránh kẻ săn mồi và giữ nhiệt độ ổn định.
Một nghiên cứu đăng trên Herpetological Conservation and Biology cũng cho thấy rắn có xu hướng quay lại các khu vực có đá, cây rậm và lớp che phủ thấp thay vì những nơi trống trải.
Loại cây đẹp nhưng chứa độc tính rất cao
Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ về môi trường sống của rắn, trúc đào còn được cảnh báo là loại cây có độc tính mạnh.
Báo Thể thao và Văn hóa dẫn lời của BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Trưởng Đơn vị Điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), cho biết toàn bộ cây trúc đào chứa nhựa trắng đục rất đắng và độc, gồm acid hydrocyanic và các glucosid. Trên thực tế, đã ghi nhận trường hợp bò, ngựa ăn lá trúc đào tươi bị ngộ độc; người ăn thịt các động vật này cũng phải nhập viện.
Toàn bộ cây trúc đào đều có độc.
Triệu chứng ngộ độc có thể xuất hiện từ nhẹ đến nặng. Ở liều nhỏ, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, buồn nôn, chóng mặt. Khi nhiễm độc nặng có thể xảy ra tiêu chảy ra máu, rối loạn hô hấp, co giật, loạn nhịp tim, mạch yếu, thậm chí hôn mê và tử vong.
Đặc biệt, độc tính tồn tại ở tất cả các bộ phận của cây, nhất là phần nhựa.
Trúc đào là loại cây thuộc nhóm độc A (cực độc), không nên trồng trong khu dân cư, trường học hoặc nơi trẻ nhỏ dễ tiếp xúc. Theo các nghiên cứu, người lớn ăn khoảng 10 - 20 lá trúc đào có thể nguy hiểm đến tính mạng, trong khi trẻ nhỏ chỉ cần ăn một lá cũng có nguy cơ tử vong, thông tin từ báo Thể thao và Văn hóa.
Khuyến cáo khi trồng cây trong vườn nhà
Các nghiên cứu về quản lý động vật hoang dã cho thấy việc thiết kế vườn thông thoáng có thể giảm khả năng rắn xuất hiện. Gia chủ nên cắt tỉa bụi cây để khoảng trống dưới tán được nhìn thấy, dọn lá khô và tránh trồng cây quá dày gần lối đi hoặc cửa ra vào.
Nếu muốn trồng trúc đào, không nên trồng gần giếng, ao hoặc nguồn nước sinh hoạt; không buộc gia súc dưới gốc cây; không để trẻ nhỏ hái lá chơi và tuyệt đối không tự ý dùng trúc đào làm thuốc.
Trong trường hợp nghi ngờ ngộ độc, cần nhanh chóng gây nôn và đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
