Người dân Cuba tham dự lễ kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Cuba, ngày 2/12/2025. Ảnh: VGP
Lĩnh vực này là công nghệ sinh học.
Mới đây, tại một sự kiện ở Hà Nội do Đại sứ quán Cuba tổ chức, Tiến sĩ Santiago Dueñas Carrera, Phó Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp Công nghệ sinh học và Dược phẩm Cuba (BioCubaFarma) cho biết, các sản phẩm công nghệ sinh học, đặc biệt trong y sinh và dược phẩm của Cuba đã có mặt tại hơn 70 quốc gia.
Đại diện doanh nghiệp khẳng định quan hệ hữu nghị Cuba - Việt Nam là nền tảng để hai nước thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn về mọi mặt, nhất là khoa học, công nghệ.
Tiến sĩ Santiago Dueñas Carrera, Phó Chủ tịch BioCubafarma và Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes trao đổi tại buổi gặp mặt báo chí ở Hà Nội. Ảnh: QĐND
Theo đại diện lãnh đạo BioCubaFarma, tập đoàn hiện triển khai khoảng 400 dự án nghiên cứu tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu như ung thư, bệnh truyền nhiễm, miễn dịch học, khoa học thần kinh, rối loạn chuyển hóa và những sản phẩm sinh học ứng dụng trong nông nghiệp.
Tiến sĩ Santiago Dueñas Carrera cho biết thêm, để đạt được trình độ như hiện nay, Cuba đã củng cố mô hình nghiên cứu và sản xuất tích hợp, nhằm vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa phục vụ xuất khẩu.
Mặt khác, BioCubaFarma hiện đang sở hữu đội ngũ nhân lực hùng hậu với hơn 19.000 chuyên gia, quản lý vận hành theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt. Điều này cho phép tập đoàn chuyển giao các công nghệ cho 10 quốc gia và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đối tác.
Ngoài ra, Tiến sĩ Santiago Dueñas Carrera còn nêu bật khả năng đổi mới sáng tạo của Cuba khi kết hợp hài hòa giữa việc tiếp thu công nghệ bên ngoài với việc phát triển các sản phẩm tiên phong tự thân, bao gồm các loại thuốc sinh học đột phá trong điều trị các bệnh hiếm gặp.
Tại sự kiện trên, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes khẳng định, hợp tác y sinh học giữa Việt Nam và Cuba được xem là bước đi cụ thể để hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng như Nghị quyết 72 về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Theo Đại sứ Rogelio Polanco Fuentes, kết quả hợp tác không chỉ dừng lại ở việc Cuba chuyển giao công nghệ cho Việt Nam mà còn mở ra triển vọng tạo ra những công nghệ mới ngay tại Việt Nam, qua đó phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe và phát triển kinh tế - xã hội.
Cuba - Việt Nam có một liên doanh nhiều tiềm năng
BioCubaFarma đã công bố nhiều sản phẩm dược phẩm nổi bật trong nhiều năm qua.
Genfarma được thành lập từ năm 2025. Đây là liên doanh giữa Tập đoàn BioCubaFarma và các đối tác Việt Nam. Việc thành lập liên doanh trở thành dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn hợp tác thực chất và thực tiễn giữa hai nước, nhất là khi Việt Nam đang nỗ lực tăng cường tự chủ trong sản xuất vaccine, dược phẩm và chế phẩm sinh học.
Theo TTXVN, Genfarma không chỉ là một đơn vị kinh doanh mà còn giữ vai trò chiến lược trong việc tiếp nhận và chuyển giao công nghệ gốc từ Cuba, phục vụ sản xuất trực tiếp tại Việt Nam.
Thông qua liên doanh Genfarma, các nhà khoa học Việt Nam - Cuba sẽ tiến hành phối hợp nghiên cứu, tận dụng nguồn lực chung để sản xuất các loại thuốc đặc trị ngay trong nước, qua đó giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và hạ giá thành điều trị cho người dân.
Trên thị trường, theo báo cáo chuyên ngành, tổng giá trị thị trường dược phẩm Việt Nam tăng từ 2,7 tỷ USD (năm 2015) lên 7 tỷ USD (năm 2025) và dự kiến đạt 10 tỷ USD vào năm 2026. Với dự báo quy mô thị trường như trên, việc thành lập và phát triển Genfarma được coi là có nhiều thuận lợi nhằm giúp các liệu pháp và công nghệ mới từ Cuba có cơ hội mở rộng thị phần tại Việt Nam.
Theo Tiến sĩ Santiago Dueñas, liên doanh Genfarma hướng tới các loại thuốc phục vụ phòng và điều trị những bệnh nan y như ung thư, tiểu đường, suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi và suy giảm miễn dịch. Đây cũng chính là dự án được lãnh đạo hai nước ưu tiên hàng đầu trong hợp tác y sinh, với mục tiêu phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Việt Nam và Cuba.
Sau gần 1 năm thành lập, đến nay, liên doanh Genfarma đang trong quá trình hoàn thiện đầu tư và chờ cấp chứng chỉ cho nhà máy đặt tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Công ty Genfarma hiện có 70 lao động, trong đó 11 chuyên gia đến từ Cuba, với thu nhập ổn định.
Genfarma đã đăng ký lưu hành 1 sản phẩm điều trị ung thư tại Việt Nam và hiện chuẩn bị sản xuất ngay trong nước. Trong năm 2026, liên doanh sẽ tiếp tục tiếp nhận thêm một số công nghệ mới, cùng với đó tổ chức tập huấn cho nhân sự Việt Nam nhằm bảo đảm quá trình chuyển giao diễn ra thành công.
Trụ sở của Tập đoàn BioCubaFarma. Ảnh: en.granma.cu
Tập đoàn BioCubaFarma được thành lập năm 2012. Đây là tập đoàn công nghệ sinh học và dược phẩm quốc gia của Cuba, chịu trách nhiệm khoảng 50% hoạt động nghiên cứu của quốc gia này. BioCubaFarma chuyên nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ cao như thuốc, hệ thống chẩn đoán và thiết bị y tế, để nâng cao sức khỏe cộng đồng và tạo ra các sản phẩm xuất khẩu có giá trị cao.
Trên thực tế, các loại dược phẩm nổi bật được nghiên cứu và phát triển bởi BioCubaFarma, bao gồm vaccine VA-Mengoc-BC chống lại bệnh viêm màng não do não mô cầu nhóm huyết thanh BC và vaccine điều trị ung thư phổi CIMAvax, Heberprot-P (điều trị loét bàn chân do tiểu đường) và Hebermin (thuốc tái tạo mô), sinh phẩm Nimotuzumab (một kháng thể đơn dòng dùng để điều trị ung thư)...
